پاسخ کوتاه: تنها نشانهٔ قابل‌اعتماد خرابی ممبران، بالا رفتن TDS آب تصفیهشده است؛ طعم بد یا آب کم ممکن است از قطعههای دیگر باشد. با شیر مکس بسته، TDS را اندازه بگیرید و با عددی که بعد از نصب یا آخرین تعویض ممبران یادداشت کرده‌اید مقایسه کنید: نزدیک همان عدد یعنی سالم، دو برابر یعنی رو به ضعف، بالای ۱۰۰ یعنی وقت تعویض. در انتخاب ظرفیت هم یادتان باشد: گالن بیشتر یعنی آب بیشتر در روز، نه آب خالصتر.
ممبران چیست و کجای دستگاه است؟
ممبران مرحلهٔ چهارم دستگاه تصفیه آب خانگی و قلب آن است: یک غشای نیمه‌تراوا که املاح اضافه، سختی، نیترات و فلزات سنگین را از آب جدا میکند. فیلترهای ۱ تا ۳ از آن محافظت می‌کنند و فیلترهای بعد از آن فقط طعم را اصلاح می‌کنند. ممبران داخل یک محفظهٔ استوانه‌ای به نام هوزینگ ممبران قرار دارد که معمولاً افقی بالای دستگاه نصب شده است. تفاوت کار آن با فیلترهای کربنی را در این مقاله توضیح داده‌ایم.
علائم خرابی ممبران تصفیه آب
هر نشانه‌ای که به ممبران نسبت داده میشود، مال ممبران نیست. پیش از خرید ممبران نو این جدول را ببینید:
| نشانه | ممکن است از ممبران باشد؟ | اول این را چک کنید |
|---|---|---|
| TDS آب تصفیهشده بالا رفته | بله — مهمترین نشانه | مقایسه با عدد بعد از نصب (شیر مکس بسته) |
| آب طعم شور یا تلخ گرفته | ممکن است | اول TDS؛ تلخی گاهی از بیش از حد تصفیه شدن است نه خرابی (توضیح) |
| مخزن خیلی دیر پر میشود | ممکن است (گرفتگی) | فیلترهای ۱ تا ۳، باد مخزن و پمپ |
| پساب خیلی زیاد شده | کمتر | فلو فاضلاب و راهنمای دور ریز |
| از محل ممبران چکه می‌آید | نه — از هوزینگ است | اورینگ و بدنهٔ هوزینگ ممبران |
تست ممبران تصفیه آب خانگی با TDSسنج
- شیر مکس را ببندید تا فقط آبِ خودِ ممبران اندازه گرفته شود.
- چند لیوان آب را دور بریزید و بعد با یک TDSسنج آب تصفیهشده را اندازه بگیرید.
- عدد را با عددی که بعد از نصب یا آخرین تعویض ممبران ثبت کرده‌اید مقایسه کنید:
| TDS آب تصفیهشده (شیر مکس بسته) | یعنی |
|---|---|
| نزدیک عددِ بعد از نصب یا تعویض ممبران | ممبران سالم است |
| دو برابرِ آن عدد | رو به ضعف — مرتب اندازه بگیرید |
| بالای ۱۰۰ | وقت تعویض ممبران است |
چرا درصد حذف را ملاک نمی‌گیریم و چرا آب چاه و آب خیلی شور حساب جدایی دارند، در راهنمای زمان تعویض فیلتر آمده است. اگر عدد بعد از نصب را ندارید، از همین امروز عدد را یادداشت کنید تا دفعهٔ بعد مبنا داشته باشید.
علت خرابی ممبران چیست؟
ممبران به‌ندرت «خودش» خراب میشود؛ معمولاً چیزی از قبل به آن آسیب زده است:
- کلر. طبق برگهٔ مشخصات سازندهٔ ممبران فیلمتک، تحمل این غشا در برابر کلر آزاد کمتر از ۰٫۱ ppm است و آسیب ناشی از کلر حتی شامل ضمانت سازنده نمی‌شود. کار اصلی فیلترهای کربنی مرحلهٔ ۲ و ۳ همین است که کلر را پیش از رسیدن به ممبران بگیرند. تأخیر در تعویض آن‌ها یعنی کلر مستقیم به ممبران میرسد.
- گِل و ذرات. فیلتر رسوب‌گیر مرحلهٔ ۱ اگر دیر عوض شود، ذرات روی سطح ممبران مینشیند و آن را می‌گیرد.
- آب داغ. حداکثر دمای کاری در همان برگهٔ مشخصات ۴۵ درجهٔ سانتی‌گراد است؛ دستگاه را هیچ‌وقت به مسیر آب گرم وصل نکنید.
- سختی بالای آب. در آب‌های خیلی سخت رسوب روی ممبران زودتر مینشیند و عمرش کوتاه‌تر میشود.
به همین دلیل می‌گوییم ارزان‌ترین بیمهٔ ممبران، تعویض به‌موقع فیلترهای ۱ تا ۳ است. عمر معمول ممبران در دستگاه خانگی ۱.۵ تا ۲ سال است، به شرطی که همین فیلترها سر وقت عوض شوند.
ممبران ۵۰، ۷۵، ۱۰۰ یا ۴۰۰ گالن؟
عدد «گالن» روی ممبران یعنی چند گالن آب در یک شبانه‌روز تولید میکند (GPD). اما این عدد در شرایط آزمایشگاهی سازنده اندازه گرفته شده است: در برگهٔ مشخصات فیلمتک، فشار آزمون ۵۰ psi (۳٫۴ بار) و دمای آب ۲۵ درجه است و خودِ سازنده می‌نویسد آب‌دهی هر ممبران تا ۲۰٪ بالا یا پایین متفاوت است. در آب سردتر یا فشار کمتر، آب‌دهی واقعی کمتر از عدد روی جعبه میشود.
| ظرفیت | آب‌دهی اسمی | مناسب برای | قیمت امروز |
|---|---|---|---|
| ۷۵ گالن | حدود ۱۲ لیتر در ساعت | بیشتر خانهها | ۱۳ لایه، ساخت ایران: ۱٬۷۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۸۰ گالن | حدود ۱۲٫۵ لیتر در ساعت | خانوادهٔ چهار تا شش نفره | ناسا ۸۰: ۲٬۲۰۰٬۰۰۰ تومان |
| ۱۰۰ گالن | حدود ۱۶ لیتر در ساعت | خانوادهٔ پرجمعیت یا مصرف برای پخت‌وپز | ۱۵ لایه، وارداتی: ۲٬۳۹۹٬۰۰۰ تومان |
| ۴۰۰ گالن | سایز بزرگ‌تر و جدا | دستگاه نیمه‌صنعتی، نه خانگی | فیلمتک BW-3013-400: ۲٬۹۷۵٬۰۰۰ تومان |
ظرفیت بیشتر، تصفیهٔ بیشتر نیست. در برگههای مشخصات خود فیلمتک، مدل خانگی ۷۵ گالن با دفع نمک معمول ۹۸٪ و مدل ۱۰۰ گالن با ۹۰٪ معرفی شدهاند (با شرایط آزمون کمی متفاوت). یعنی مدل پرظرفیت‌تر آب را سریع‌تر می‌سازد، ولی لزوماً املاح بیشتری نمی‌گیرد. برای بیشتر خانهها ۷۵ یا ۸۰ گالن کافی است.
ارتقا از ۵۰ یا ۷۵ به ۱۰۰ گالن: ممبرانهای خانگی ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ گالن هماندازهاند و در همان هوزینگ جا میشوند. اما ممبران پرظرفیت روی دستگاهی که پمپ و فلو فاضلاب متناسب ندارد بازدهی واقعی‌اش را نشان نمی‌دهد. فلوهایی که ما برای هر ظرفیت میگذاریم:
| ظرفیت ممبران | فلو فاضلاب |
|---|---|
| ۵۰ گالن | ۳۰۰ |
| ۷۵ گالن | ۳۰۰ |
| ۱۰۰ گالن | ۳۰۰، ۴۰۰ یا ۴۲۰ |
یعنی اگر دستگاه شما با ممبران ۷۵ گالن فلو ۳۰۰ دارد، همان فلو برای ۱۰۰ گالن هم به کار میرود؛ فلوهای ۴۰۰ و ۴۲۰ هم برای ۱۰۰ گالن استفاده میشوند. اینکه کدام برای دستگاه شما بهتر است را بپرسید.
ممبران ۴۰۰ گالن سایز دیگری دارد و هوزینگ، پمپ و فیلترهای خودش را می‌خواهد؛ جای آن در دستگاه‌های نیمه‌صنعتی است.
ممبران ایرانی یا وارداتی؟
ما نوع ساخت هر ممبران را در نام خودِ محصول می‌نویسیم. اسم یک برند روی جعبه به‌تنهایی نشان نمی‌دهد ممبران کجا ساخته شده؛ آنچه برای شما مهم است TDS آب خروجی بعد از نصب و دوام آن است. ممبران ایرانیِ خوب در آب با سختی متوسط کارش را خوب انجام می‌دهد و ارزان‌تر است؛ بحث کامل‌ترش را در تایوانی یا ایرانی نوشته‌ایم.
بعد از تعویض ممبران چه باید کرد؟
- شیر مکس را دوباره تنظیم کنید. بعد از تعویض ممبران اگر این شیر تنظیم نشود، آب یا بیش از حد تصفیه میشود و تلخ میشود، یا املاح زیادی به آن برمی‌گردد.
- TDS آب را اندازه بگیرید و یادداشت کنید. این عدد، مبنای تست دفعهٔ بعد است.
- اطراف هوزینگ را چند ساعت بعد از نظر نشتی چک کنید؛ بیشتر نشتی‌های بعد از سرویس از اورینگ هوزینگ است، نه از ممبران.
فهرست همهٔ قطعات دستگاه، با کار هر قطعه و قیمت امروز: قطعات دستگاه تصفیه آب.
سوالات متداول
علائم خرابی ممبران تصفیه آب چیست؟
مهمترین و قابلاعتمادترین نشانه، بالا رفتن TDS آب تصفیهشده با شیر مکس بسته است. طعم بد، آب کم یا پساب زیاد ممکن است از قطعههای دیگر مثل فیلترهای ۱ تا ۳، باد مخزن یا فلو فاضلاب باشد.
چطور ممبران را با TDSسنج تست کنیم؟
شیر مکس را ببندید، چند لیوان آب را دور بریزید و TDS آب تصفیهشده را اندازه بگیرید. اگر نزدیک عدد بعد از نصب یا آخرین تعویض ممبران است سالم است، اگر دو برابر شده رو به ضعف است، و اگر بالای ۱۰۰ است وقت تعویض است.
ممبران ۷۵ گالن بهتر است یا ۱۰۰ گالن؟
ظرفیت بیشتر یعنی آب بیشتر در روز، نه آب خالصتر. در برگههای مشخصات خود فیلمتک، مدل خانگی ۷۵ گالن با دفع نمک معمول ۹۸٪ و مدل ۱۰۰ گالن با ۹۰٪ معرفی شدهاند (با شرایط آزمون کمی متفاوت). برای بیشتر خانهها ۷۵ یا ۸۰ گالن کافی است.
ممبران ۱۰۰ گالن در هوزینگ ۷۵ گالن جا میشود؟
بله، ممبرانهای خانگی ۵۰، ۷۵ و ۱۰۰ گالن هماندازهاند و در همان هوزینگ جا میشوند. ولی ممبران پرظرفیت به پمپ و فلو فاضلاب متناسب نیاز دارد.
فلو فاضلاب برای ممبران ۷۵ و ۱۰۰ گالن چند باشد؟
ما برای ممبران ۵۰ و ۷۵ گالن فلو ۳۰۰ میگذاریم. برای ۱۰۰ گالن فلو ۳۰۰، ۴۰۰ یا ۴۲۰ به کار میرود؛ پس اگر دستگاه شما با ۷۵ گالن فلو ۳۰۰ دارد، همان فلو برای ۱۰۰ گالن هم کار میکند.
علت خرابی زودهنگام ممبران چیست؟
بیشتر وقتها دیر عوض کردن فیلترهای ۱ تا ۳: کلر از فیلترهای کربنی رد میشود و به ممبران میرسد (تحمل ممبران فیلمتک در برابر کلر آزاد کمتر از ۰٫۱ ppm است) و گِل روی سطحش مینشیند. آب داغ و سختی خیلی بالای آب هم عمرش را کوتاه میکند.
بعد از تعویض ممبران چه کار کنیم؟
شیر مکس را دوباره تنظیم کنید، TDS آب را اندازه بگیرید و یادداشت کنید تا مبنای تست بعدی باشد، و چند ساعت بعد اطراف هوزینگ را از نظر نشتی چک کنید.
مشاوره و خرید دستگاه تصفیه آب در شیراز
۱۷ سال تجربه · نصب رایگان · گارانتی ۱۸ ماهه · فروش عمده و خرده